Blog
Hoá đơn do ai lập: người bán chịu trách nhiệm, không phải mô hình AI
Người bán lập hoá đơn, không phải hãng mô hình. Ba bên dễ nhầm, cách kiểm tra hoá đơn nhận được và câu hỏi cần hỏi trước khi ký.
Hoá đơn do người bán hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ lập. Khi bạn mua hạn mức CUBE của Wisa, bên lập hoá đơn là pháp nhân bán hạn mức đó, không phải hãng phát triển model phía sau. Ba bên này dễ nhầm, và nhầm bên nào thì chứng từ nhận được cũng sai bên đó. Bài này không phải tư vấn thuế.
Nguyên tắc: người bán lập hoá đơn, người mua nhận hoá đơn
Nghị định 123/2020/NĐ-CP quy định việc lập hoá đơn gắn với hành vi bán hàng hoá, cung cấp dịch vụ. Người bán lập, người mua nhận. Không có ngoại lệ cho dịch vụ số, và không có cơ chế để người mua tự lập hoá đơn thay người bán.
Hệ quả thứ nhất: câu hỏi "hoá đơn do ai lập" có câu trả lời đơn giản là người nhận tiền. Hệ quả thứ hai: nếu bạn không biết ai nhận tiền, bạn chưa biết ai sẽ lập hoá đơn.
Trong một giao dịch AI thường có ba bên, và chỉ một bên nhận tiền trực tiếp từ bạn. Việc xác định đúng bên đó là bước đầu tiên của mọi hồ sơ chi phí.
Ba bên dễ nhầm: hãng mô hình, nền tảng bán, đơn vị triển khai
| Bên | Vai trò | Có lập hoá đơn cho bạn không | Bạn nhận gì |
|---|---|---|---|
| Hãng phát triển model | Cung cấp kỹ thuật phía sau | Không | Không có chứng từ trực tiếp |
| Nền tảng bán hạn mức | Bán gói CUBE và thu tiền | Có, hoá đơn điện tử | Hoá đơn theo tên gói và hạn mức |
| Đơn vị triển khai | Tích hợp, đào tạo, tuỳ chỉnh | Có, hoá đơn dịch vụ riêng | Hoá đơn cho phần dịch vụ đã làm |
Bên thứ nhất là hãng phát triển model. Họ bán quyền dùng model cho nền tảng, không bán cho bạn. Bạn không có hợp đồng với họ, không trả tiền cho họ, và không nhận hoá đơn từ họ. Nếu một tài liệu nào nói bạn cần hoá đơn của hãng model, tài liệu đó đang mô tả sai luồng thanh toán.
Bên thứ hai là nền tảng bán hạn mức. Đây là bên bạn trả tiền và là bên lập hoá đơn. Với Wisa, gói Trải Nghiệm là 300.000đ cho 300 CUBE, gói Developer là 799.000đ cho 940 CUBE, và hoá đơn do CÔNG TY TNHH WINSELL phát hành.
Bên thứ ba là đơn vị triển khai. Nếu bạn thuê một công ty tích hợp, đào tạo đội ngũ hoặc xây quy trình riêng, công ty đó lập hoá đơn cho dịch vụ của họ. Hoá đơn này tách khỏi hoá đơn hạn mức, và hai khoản không được gộp làm một.
Trường hợp mua từ nhà cung cấp nước ngoài
Khi bạn trả tiền trực tiếp cho một nhà cung cấp nước ngoài, bên nhận tiền là pháp nhân nước ngoài. Họ không phát hành hoá đơn điện tử theo Nghị định 123/2020/NĐ-CP, nên bạn nhận biên lai quốc tế và sao kê thanh toán.
Hồ sơ khi đó cần ba thứ: hợp đồng hoặc điều khoản dịch vụ, chứng từ thanh toán qua ngân hàng, và bản đối chiếu do doanh nghiệp lập. Bản đối chiếu nên ghi số tiền, khối lượng token đã dùng và đơn giá suy ra.
Bài này không kết luận biên lai quốc tế có được chấp nhận thay hoá đơn hay không. Đó là câu hỏi cho kế toán và cơ quan thuế, và câu trả lời phụ thuộc hồ sơ cụ thể của bạn.
Cách kiểm tra tính hợp lệ của hoá đơn nhận được
Điểm thứ nhất: đúng pháp nhân bán. Tên trên hoá đơn phải là pháp nhân nhận tiền, không phải tên thương mại hay tên ứng dụng.
Điểm thứ hai: đúng pháp nhân mua. Tên và mã số thuế phải khớp doanh nghiệp của bạn, không phải cá nhân đã bấm mua.
Điểm thứ ba: có số hoá đơn và ký hiệu mẫu số. Hai thông tin này dùng để tra cứu trên hệ thống của cơ quan thuế.
Điểm thứ tư: tên hàng hoá khớp hợp đồng. "Hạn mức 940 CUBE gói Developer" khớp với hợp đồng; "dịch vụ phần mềm" thì không.
Điểm thứ năm: tổng tiền khớp chứng từ thanh toán. Lệch một đồng cũng là lệch, và nó làm kế toán phải đối chiếu lại.
Năm điểm này không thay thế việc tra cứu trên hệ thống thuế, nhưng chúng lọc được phần lớn lỗi trước khi hồ sơ đi tiếp.
Câu hỏi cần hỏi nhà cung cấp trước khi ký
Một: pháp nhân nào sẽ xuất hoá đơn, và tên đầy đủ là gì. Hai: hoá đơn được lập trong bao lâu sau thanh toán. Ba: tên hàng hoá sẽ ghi thế nào, có kèm hạn mức CUBE không. Bốn: nếu thông tin người mua sai, ai lập hoá đơn thay thế và mất bao lâu. Năm: với gói trả năm, hoá đơn lập một lần hay theo từng kỳ.
Năm câu này hỏi trước khi ký rẻ hơn nhiều so với sửa sau. Một hoá đơn sai pháp nhân có thể làm bạn mất một kỳ quyết toán, trong khi câu trả lời chỉ mất một email.
Bài hoá đơn dịch vụ AI liệt kê mười nhóm nội dung bắt buộc; bài hoá đơn OpenAI nói về biên lai quốc tế; bài hạch toán chi phí mua token nói về ba điều kiện của khoản chi. Bài chi phí mua token dựng dòng ngân sách. Bảng giá ở bảng giá gói Wisa và bảng giá token.
Giới hạn của bài này
Bài này không nêu tên pháp nhân nào ngoài Wisa, vì không có nguồn công khai để kiểm chứng. Nó cũng không kết luận thay cơ quan thuế về tính hợp lệ của một hồ sơ cụ thể.
Bài không nêu thuế suất và không khẳng định mức phạt. Hai nội dung đó phụ thuộc loại hình doanh nghiệp và thời điểm áp dụng, nên cần kế toán xác nhận.
Cuối cùng, giá trong bài là ảnh chụp ngày 30/10/2026. Tên gói và hạn mức có thể đổi, nên đối chiếu lại trang giá trước khi ký hợp đồng.
Câu hỏi thường gặp
Hoá đơn do ai lập?
Người bán hàng hoá hoặc cung cấp dịch vụ lập hoá đơn, người mua nhận hoá đơn. Nguyên tắc này nằm trong Nghị định 123/2020/NĐ-CP và áp cho cả dịch vụ AI.
Mua dịch vụ AI thì ai xuất hoá đơn?
Pháp nhân bán dịch vụ cho bạn xuất hoá đơn. Nếu bạn mua gói của Wisa, bên xuất là CÔNG TY TNHH WINSELL, không phải hãng phát triển model đứng sau.
Hãng mô hình và nền tảng bán khác nhau thế nào?
Hãng mô hình cung cấp kỹ thuật phía sau và không có quan hệ thanh toán với bạn. Nền tảng bán hạn mức thu tiền của bạn và là bên lập hoá đơn. Đơn vị triển khai là bên thứ ba, chỉ lập hoá đơn cho phần dịch vụ họ làm.
Mua từ nước ngoài thì lấy chứng từ ở đâu?
Bạn nhận biên lai quốc tế và sao kê thanh toán từ nhà cung cấp nước ngoài. Hồ sơ cần bổ sung hợp đồng, chứng từ ngân hàng và bản đối chiếu của doanh nghiệp, và cách ghi nhận phải hỏi kế toán.
Làm sao kiểm tra hoá đơn có hợp lệ không?
Kiểm tra năm điểm: đúng pháp nhân bán, đúng pháp nhân mua, có số và ký hiệu hoá đơn, tên hàng hoá khớp hợp đồng, và tổng tiền khớp chứng từ thanh toán. Thiếu một điểm là hồ sơ phải sửa.